Grootste ‘koffiedikkwekerij’ van oesterzwammen ligt in Zuid-Limburg

In de schaduw van ‘de Reus van Schimmert’ ligt een vernieuwend bedrijf: Zwamburg. Een duurzame oesterzwammenkwekerij, de grootste van Nederland, die gebruik maakt van overtollig koffiedik, dat wordt afgedankt door horecazaken. Afgelopen oktober eindigde het bedrijf van Rob Hermans als derde in de strijd om de Columbus Trophy; de aanmoedigingsprijs voor innovatieve hospitality- en horeca-ondernemers. Reden genoeg om langs te gaan bij Zwamburg en te praten over de weg tot dusver en de plannen voor de toekomst: “Dit is geen gemakkelijk businessmodel.”

Op het voormalige WML-complex naast de watertoren in Schimmert, heeft Zwamburg sinds september van dit jaar een nieuw onderkomen gevonden. In een loods staan twee grote, broeierige cellen, waar Rob Hermans (34) ‘zijn’ oesterzwammen kweekt. Dat doet hij met overgebleven koffiedik, in plaats van met traditioneel substraat. Zo krijgt deze reststroom van koffie een nieuwe, duurzame functie, in plaats van dat het enkel weggegooid wordt. De schimmels die tijdens de kweek ontstaan, verteren tevens papier, zodat zelfs koffiepads en theezakjes kunnen worden gebruikt om de zwammen te laten groeien.

Versnellingstafels

Vlak na de start van Zwamburg (in 2015), deed Hermans mee aan de Limburgse Versnellingstafels; een innovatietraject voor MKB’ers, dat wordt ondersteund door ESZL. “Ik had het idee opgedaan om met koffiedik oesterzwammen te kweken, had de techniek geleerd en wilde daar omheen een bedrijf opzetten”, legt Hermans uit. “Via de Versnellingstafels wilde ik de contacten leggen om een businessmodel op te zetten.” Zo leerde Hermans duurzaamheidsexpert Ruud Derks kennen, die hem nog altijd begeleidt bij het uitbouwen van Zwamburg. In 2016 was Zwamburg winnaar van de MKB-L1mburg prijs met het thema van “Winst naar Waarde”.

Nieuwe insteek

Maar een positief businessmodel vinden voor een duurzame zwammenkwekerij was nog niet zo eenvoudig. “Om met lage productiekosten te draaien, moet je op een enorme schaal kweken en dat is lastig”, vertelt Hermans. “Niemand in Nederland doet dat. Het is haast niet te doen om alleen via afzet van oesterzwammen, genoeg omzet te draaien. Die marges zijn ontoereikend voor een gezond businessmodel.” De afgelopen jaren wist Hermans echter een andere insteek te vinden voor zijn bedrijf: het kweken van duurzame oesterzwammen voor andere producten, zoals bijvoorbeeld burgers, bitterballen, kroketten en ravioli. “Met name de veganistische bitterballen vinden nu gretig aftrek”, aldus Hermans.

Samenwerkingen

Inmiddels werkt Hermans samen met onder andere Chateau Sint Gerlach, Van der Valk Hotels, Biologisch Restaurant Aan Sjuuteeänjd, de Van Melik Food Groep, Bidfood, Pasta by Michel en GaiaZOO. De producten die met de oesterzwammen gemaakt worden, dragen allen het Zwamburg-label. Naast het actief kweken, geeft Hermans ook workshops en rondleidingen. Mensen kunnen verder nog via de website van Zwamburg een ‘growkit’ aanschaffen, waarmee ze thuis zelf zwammen kunnen kweken met behulp van eigen koffiedik. Tevens heeft Hermans een eigen Zwamburg-foodtruck om verschillende Limburgse festivals te bezoeken

Toekomst

De verhuizing naar Schimmert - Zwamburg was eerst gevestigd in een gebouw op Maastricht Aachen Airport - is de meest recente stap in de ontwikkeling van het bedrijf. “Hoewel ik een andere benadering gekozen heb, is Zwamburg op dit moment de grootste ‘koffiedikkwekerij’ van Nederland. Binnenkort verandert Zwamburg van een eenmanszaak in een BV. De workshops gaan straks plaatsvinden in de watertoren, die komend jaar een geheel nieuwe invulling zal krijgen. Daarnaast wil ik kijken voor welke producten de oesterzwammen nog allemaal geschikt zijn”, schetst Hermans de vervolgstappen van zijn bedrijf.

Vraag neerleggen

Voor de verdere ontwikkeling van Zwamburg, zoekt de ondernemer voortdurend naar nieuwe verbindingen. “Naar contacten met scholen of kennisinstituten, om bijvoorbeeld een nieuw klimaatsysteem te bedenken voor de kwekerij. Of organisaties die mij kunnen helpen om bepaalde innovaties te financieren”, zegt Hermans. “Tot nu toe heb ik, samen met Ruud Derks, vooral mijn eigen weg gezocht. Maar het zou goed zijn als er een platform zou zijn, waar meer duurzame ondernemers uit Zuid-Limburg elkaar zouden kunnen ontmoeten.”

 

Meer producten en innovaties